ออกกำลังกายสมอง ป้องกันอัลไซเมอร์

เตือนป้องกันอัลไซเมอร์ตั้งแต่หนุ่มสาวช่วยได้ แนะนอนหลับพักผ่อนเพียงพอ ออกกำลังกาย พบช่วยสมรรถภาพสมองดีกว่า เผยอาหารเสริมยังไม่พบข้อมูลช่วยบำรุงสมองได้จริง

โรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์เกิดจากการเสื่อมสภาพของเซลล์สมอง ซึ่งเป็นไปตามอายุที่มากขึ้น นอกจากนี้ โรคหลอดเลือดสมองแตก ตีบ รวมถึงมีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดัน น้ำหนักตัวเกิน อ้วน สูบบุหรี่ ยังส่งผลด้วย โดยโรคนี้พบมากในผู้สูงอายุ 65 ปี ขึ้นไปร้อยละ 6-8 และโรคจะรุนแรงเพิ่มขึ้น 2 เท่าในทุกๆ 5 ปี อย่างไรก็ตาม ในกลุ่มผู้อายุน้อยกว่า 65 ปี ก็สามารถเป็นโรคนี้ได้ โดยอาจเกิดจากอุบัติเหตุที่สมอง เนื้องอกที่สมอง เป็นต้น

คนที่เป็นโรคอัลไซเมอร์ส่วนใหญ่ อาการเริ่มแรกจะพบว่าความจำระยะสั้นไม่ค่อยดี ส่วนความจำในเรื่องที่เกิดขึ้นเมื่อนานมาแล้วยังดีอยู่ หรือพูดเรื่องเดิมซ้ำๆ ถามซ้ำๆ ความสามารถในการทำกิจกรรมต่างๆ ลดลง เช่น เคยสามารถขับรถ เคยซื้อของนอกบ้านได้ก็กลายเป็นทำไม่ได้เพราะว่าคิดอ่านไม่ได้ นอกจากนี้ เนื่องจากโรคนี้เป็นในช่วงที่อายุเยอะแล้ว จึงทำให้มีปัญหาเรื่องพฤติกรรม และอารมณ์ตามมา เช่น ซึมเศร้า หงุดหงิดง่าย หวาดระแวง เป็นต้น หากพบอาการเหล่านี้ขอให้ระวังและรีบมาพบแพทย์ เพราะอาจจะเป็นระยะเริ่มแรกของสมองเสื่อมซึ่งพบได้ 70 ใน 100 คน ที่กลายเป็นโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งปัจจุบันยังไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ทำได้เพียงช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์สมองเท่านั้น

“อยากให้คนที่มีความเสี่ยงมาตรวจสุขภาพ ถ้าวินิจฉัยเร็วจะดี เพราะใน 5-10 คน ของคนที่เป็นโรคสมองเสื่อมมีบางภาวะที่แก้ไขได้ เช่น โพรงสมองคั่งน้ำ มีน้ำในสมองเยอะ รักษาโดยการผ่าตัดก็ช่วยได้ หรือเกิดจากต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ เกิดจากการขาดสารอาหารบางตัว การติดเชื้อในสมอง ยังสามารถรักษาให้คนไข้อาการดีขึ้นได้” สำหรับการการป้องกันต้องทำตั้งแต่วัยหนุ่มสาว เพราะถ้ามาทำตอนอายุมากแล้วก็อาจจะไม่ค่อยได้ผล โดยปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ 7-8 ชั่วโมง ออกกำลังกายชนิดแอโรบิก เช่น เดินเร็ว วิ่ง ว่ายน้ำ ประมาณ 40 นาทีต่อครั้ง สัปดาห์ละ 3 ครั้ง ซึ่งจากการวัดสมรรถภาพของสมองในผู้ที่ออกกำลังกายเป็นเวลา 6-12 เดือนพบว่า ดีขึ้นกว่าคนที่ไม่ออกกำลังกาย หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารที่มีไขมันเยอะ และหันมารับประทานผัก ผลไม้ เนื้อปลา เช่น ปลาแซลมอน ปลาสวาย ถั่วเมล็ดแห้ง ธัญพืชที่ไม่ผ่านการขัดสี ให้มากขึ้น ซึ่งอุดมไปด้วยวิตามินชนิดต่างเพื่อบำรุงสมอง

ส่วนของอาหารเสริมบำรุงสมองต่างๆ นั้นยังไม่พบข้อมูลว่าช่วยบำรุงสมองได้จริง และพยายามทำกิจกรรมที่กระตุ้นความจำคิดอ่าน เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ และพยายามไม่ให้เศร้า หรือมีเหตุวิตกกังวลมาก เลี่ยงการสูบบุหรี่ การดื่มเหล้า และเลี่ยงการใช้ยาที่ทำให้ง่วงซึม กดการทำงานของสมอง หรืออุบัติเหตุ

ขอบคุณ สสส.